Wat is parentale burn-out? De mentale uitputting waar steeds meer ouders mee worstelen

"Ik houd van mijn kinderen, maar ik trek het niet meer."

Het is een zin die veel ouders denken, maar zelden uitspreken. Want hoe kun je tegelijkertijd van je kinderen houden én volledig uitgeput zijn door het ouderschap? Toch is dat precies wat parentale burn-out is.

Parentale burn-out is meer dan vermoeidheid

Iedere ouder is weleens moe. Maar parentale burn-out gaat verder dan een slechte nacht of een drukke week.

Wetenschappers beschrijven parentale burn-out als een toestand van chronische uitputting die specifiek samenhangt met het ouderschap. Kenmerkend zijn vier elementen:

• extreme emotionele en fysieke uitputting;
• emotionele afstand tot kinderen;
• het gevoel "op" te zijn als ouder;
• het gevoel niet meer de ouder te zijn die je ooit was. (Nature)

Hoe vaak komt parentale burn-out voor?

Uit internationaal onderzoek onder meer dan 17.000 ouders in 42 landen blijkt dat ongeveer 5% van de ouders voldoet aan de criteria voor parentale burn-out. In westerse landen loopt dit op tot ongeveer 9%. (Springer Nature Link)

Dat betekent dat duizenden Nederlandse ouders dagelijks worstelen met gevoelens van uitputting, schuld en overbelasting. En dat terwijl er nog een groot taboe op lijkt te rusten. YOINN vindt het belangrijk om het eerlijke gesprek te voeren over deze ervaring van ouders. Want wat is er aan de had dat deze ervaring door zoveel ouders wordt gedeeld.

Waarom juist nu?

Ouders ervaren vandaag de dag meer druk dan ooit.

We willen betrokken ouders zijn.
Een succesvolle carrière hebben.
Sociaal actief blijven.
Gezond leven.
Aan persoonlijke ontwikkeling werken.

En liefst allemaal tegelijk.

Vanuit psychologisch perspectief ontstaat parentale burn-out wanneer de balans tussen draaglast en draagkracht langdurig verstoord raakt. Wanneer de eisen structureel groter zijn dan de beschikbare hulpbronnen, raakt het systeem uitgeput.

De impact op gezinnen

Parentale burn-out raakt niet alleen de ouder. Onderzoek laat zien dat het samenhangt met meer relatieproblemen, gevoelens van isolatie, verminderde levenskwaliteit en een grotere kans op conflicten binnen het gezin. Ook kan het invloed hebben op de emotionele beschikbaarheid richting kinderen. (Springer Nature Link)

Wat helpt?

Het belangrijkste is vroegsignalering. Veel ouders wachten te lang omdat ze denken dat ze "zich niet moeten aanstellen". Juist daardoor kunnen klachten zich opstapelen. Ook in ons dagelijks werk zien we dagelijks dat ouders lang doorlopen met klachten. Er lijkt een tendens te zijn dat het wordt ervaren als "zwakte" of tekortschieten. Deze betekenisverlening zorgt voor gevoelens van schaamte, waardoor mensen in stilte lijden. Juist daarom willen wij openheid creëren zodat we deze signalen gezamenlijk juist tijdig serieus nemen. En mocht je hierin willen dat we meedenken, het kompasgesprek kan richting geven.

Bij YOINN geloven we dat mentale gezondheid begint bij erkenning. Niet alles hoeft een diagnose te zijn om aandacht te verdienen. In onze community is er ruimte om je verhaal te delen, elkaar te steunen of tips en adviezen te brengen of te halen.

Merk je dat je voortdurend uitgeput bent, geen plezier meer ervaart in het ouderschap of steeds verder van jezelf verwijderd raakt? Dan is dat een signaal om hulpbronnen toe te voegen voordat uitputting chronisch wordt.

Want goed voor jezelf zorgen is geen luxe. Het is een voorwaarde om goed voor anderen te kunnen zorgen.