Zwanger na een miskraam: leven met angst in het eerste trimester

Ik durfde bijna niet te kijken. De test lag op de wastafel. Twee streepjes. Weer. Mijn eerste gevoel was geen blijdschap. Het was angst. Niet een beetje spanning, maar een allesoverheersende, verlammende angst die meteen mijn lichaam overnam.

“Wat als het weer misgaat?”

Wanneer verlangen en angst naast elkaar bestaan

Ik had hier zo naar verlangd. Na twee miskramen voelde zwanger worden als iets kwetsbaars. Iets wat niet vanzelfsprekend was. Iets wat je zomaar weer kon verliezen. En nu het er weer was, voelde het niet alleen als hoop. Maar ook als iets wat elk moment weer kon verdwijnen. Ik merkte dat ik mezelf inhield.
Niet te blij worden.
Niet te ver vooruit denken.
Niet hechten.

Alsof dat me zou beschermen.

De verlammende angst in het eerste trimester

Het eerste trimester voelde als overleven. Elke dag opnieuw. Ik scande mijn lichaam constant:

• voel ik nog iets?
• is dit normaal?
• hoort dit zo?

Elke kramp.
Elke verandering.
Elke gedachte.

Alles werd een signaal. Het lukte niet om de sensaties van elkaar te onderscheiden. Soms sloeg de angst ineens toe.

Mijn hart ging sneller.
Mijn ademhaling veranderde.
Mijn hoofd schoot in scenario’s.

Telkens die angstige repeterende gedachte: “Straks gaat het weer mis.” En op zulke momenten voelde het alsof ik even nergens meer bij kon. Alsof de angst het volledig overnam. Zo allesoverheersend..

Wat gebeurt er in je lichaam en hoofd?

Na een miskraam verandert er iets in hoe je brein reageert. Vanuit de wetenschap weten we dat eerdere verlieservaringen je stresssysteem gevoeliger maken. Je brein — en met name de amygdala — wordt alerter op mogelijke dreiging. En zwangerschap, hoe gewenst ook, wordt dan onbewust gekoppeld aan risico. Dat betekent dat je systeem sneller in een angst- of stressreactie schiet:

• verhoogde alertheid
• doemdenken
• lichamelijke spanning

Niet omdat je zwanger zijn niet aankunt. Maar omdat je lichaam probeert je te beschermen tegen opnieuw verlies.

Je beschermen door afstand te houden

Wat ik ook merkte, was dat ik afstand probeerde te houden. Ik sprak niet met anderen over over de zwangerschap. Zo min mogelijk fantaseren, Nauwelijks voelen.  Alsof ik mezelf voorbereidde op het ergste. Maar ergens voelde ik ook dat dit me niet echt hielp. Want de angst bleef. Alleen voelde ik me er nu ook nog eens alleen in.

Hoe verhoud je je tot deze angst?

Misschien is dit wel de moeilijkste vraag. Want de eerste neiging is vaak: “Ik wil dat dit stopt.” Maar angst na verlies laat zich niet zomaar wegduwen.

Wat soms helpend kan zijn, is niet proberen de angst weg te krijgen — maar je relatie ermee te veranderen.

Bijvoorbeeld:

• erkennen: “dit is angst, en die is er niet voor niets”
• jezelf herinneren: “dit is een reactie op wat ik heb meegemaakt”
• mildheid: in plaats van oordeel

De angst hoeft niet weg om er anders mee om te kunnen gaan.

Hoe blijf je functioneren in het dagelijks leven?

Als angst zo aanwezig is, kan het lastig zijn om je dag door te komen. Wat veel vrouwen helpt in deze periode:

1. Terug naar kleine stappen

In plaats van de dag overzien:
→ focus op het volgende uur
→ of zelfs het volgende moment

Wat heb je nu nodig? Stapje voor stapje invloed ervaren door grote bergen, op te delen in ministapjes. Het is heel normaal dat het beklimmen van deze grote berg, als je er voor staat, als te groot voelt.

2. Je lichaam betrekken

Angst zit niet alleen in je hoofd. Door te ademen, te bewegen of even stil te staan bij je lichaam, help je je systeem om te zakken. In onze online leeromgeving vind je mindfulness oefeningen om je heirin te helpen. Ook betrekken we je lichaam, je sensaties en het lichaamsbewustzijn in de mentale zwangerschapscursus. Meer weten over deze cursus?

3. Structuur aanhouden

Juist wanneer alles onzeker voelt, kan ritme helpen:

• opstaan
• eten
• kleine taken

Niet omdat het “moet”, maar omdat het houvast geeft. In de praktijk zien we vaak dat vrouwen deze structuur kwijt raken. Wat vervolgens voelt als volledig controleverlies. De structuur herpakken kan voelen als de "grip" weer een beetje terugkrijgen. In onze mentale zwangerschapscursus hebben we aandacht voor jouw coping en hoe je deze kunt uitbreiden, zodat je weet wat je kunt doen om je mentale veerkracht te vergroten. In je zwangerschap en daarna.

4. Delen wat er speelt

Angst groeit in stilte. Door het te delen — met een partner, vriendin of professional — ontstaat er ruimte.

5. Jezelf niet forceren om te genieten

Misschien voel je dat je “zou moeten genieten”. Maar dat lukt niet altijd. En dat hoeft ook niet. Je mag er zijn, precies zoals je je nu voelt.

Bij YOINN zien we deze angst niet als iets wat opgelost moet worden. Maar als iets wat begrepen mag worden. Na verlies is het logisch dat je systeem alert is. Dat het probeert te beschermen en controle zoekt. Misschien is de eerste stap niet om de angst kwijt te raken… Maar om te erkennen: “Dit is wat er nu in mij gebeurt. En vooral dat je daar niet alleen in bent of hoeft te zijn. Je kunt je verhaal delen in onze community en horen hoe andere moeders hier mee om gaan. Maar weet vooral dat het erkennen een belangrijke stap is.

Hoop en angst kunnen samen bestaan

Misschien is dit het meest verwarrende: Dat je hoop voelt. En dat je tevens angst voelt. Dat je verlangt. En je tegelijkertijd inhoudt. Dat is geen tegenstelling. Dat is wat er gebeurt wanneer iets heel belangrijk voor je is — en je weet dat het kwetsbaar is.

Tot slot

Als je zwanger bent na een miskraam en je voelt deze angst, weet dan:

Je reactie is begrijpelijk.
Je systeem probeert je te beschermen.
En je hoeft hier niet alleen doorheen.

Je mag stap voor stap je weg vinden in deze periode. Met alles wat je voelt.

Precies zoals het is.